Barınma Sorununun adı: Arsa

İzmir Büyükşehir Belediye Lideri Dr. Cemil Tugay, Egeşehir Menemen Konutları’nda bugün satışa çıkacak 3 bin 100 konutun tanıtım toplantısında, “halkçı belediyeciliğin” çatısını çatıyor.

Başkan Tugay’ın bundan 10 ay kadar evvel adaylık sürecindeki vaatlerinden 25 bin toplumsal konut üretiminin birinci ayağı olan bu projenin özelliği; kamunun alt ve orta gelir kümesine “ödenebilir” bir finans modeli sunmasının mümkün olduğunu göstermesi…

Kısaca şöyle de diyebiliriz: Kamu kaynaklarının, halkın barınma gereksinimini giderilmesi istikametinde kullanılması ya da kamu yerlerinin lüks rant projelerine tahsisi siyasal bir tercihtir.

Bunun en somut örneğini de Kur Muhafazalı Mevduat (KKM) üzerinden veren Tugay, “Yalnızca iki yılda KKM’ye Hazine ve Merkez Bankası’ndan 48 milyar dolar ödendi. Bu paranın büyük kısmı, esasen varlıklı olan küçük bir azınlığın cebine aktarıldı. Meğer bu 48 milyar dolarla 972 bin toplumsal konut inşa edebilirdik. 3 milyondan fazla vatandaşımızı inançlı ve nitelikli konut sahibi yapabilirdik. Ancak bu tercih edilmedi. Konuta bir insan hakkı olarak değil, bir yatırım ve rant aracı olarak bakılıyor.” diyor.

ANAYASAL HAKKIN KULLANILMASI

Evrensel ve iç hukukta karşılığı olan konut hakkı; Birleşmiş Milletler Kozmik İnsan Hakları Beyannamesi Ekonomik Toplumsal Kültürel Haklar Sözleşmesi’nde yer alıyor.

T.C Anayasası’nın “Konut Hakkı” başlıklı 57’nci unsuru “Devlet, kentlerin özelliklerini ve etraf koşullarını gözeten planlama çerçevesinde konut gereksinimini karşılayacak önlemleri alır, ayrıyeten toplu konut teşebbüslerini destekler” diyor.

İzmir’de yaşayan alt ve orta gelir kümesindekilerin “ödeme gücünü” dikkate alan Egeşehir Menemen projesi, Anayasa’nın yüklediği “sosyal sorumluluğu” üstüne alıyor.

15 BİN LİRA TAKSİTLE KONUT SAHİBİ OLMA MODELİ

İzmir Büyükşehir Belediyesi, Egeşehir Menemen Konutları’nda brüt 76.4 metrekarelik dairelere 120 ay vade ile 15 bin lira taksitle sahip olma imkanı doğuruyor.

Bu daireler için toplam ödenecek bedel 3 milyar 265 bin lira olarak belirlendi.

Daire büyüklüklerine nazaran 22 bin lira taksitli konutlar 4 milyar 571 milyon TL, 28 bin lira taksitli seçenek de toplam 5 milyar 529 bin TL’den başlayan fiyatlarla satışa çıktı.

Ödeme planlarında yüzde 30, yüzde 20 orta ödeme ve toplam bedel üzerinden yüzde 10 indirim alternatifleri tanınıyor.

Tarihi Havagazı Fabrikası Kültür Merkezi’nde projenin sunumunu yapan Egeşehir Yapı Planlama Müşavirlik ve Teknoloji Anonim Şirketi (Egeşehir AŞ) Genel Müdür Süleyman Ekinci

Örneğin hane halkı başına gelir seviyesi, engelli ve yaşlı bakımı, eğitim masrafları, kaç yıldır İzmir’de ikamet edildiği üzere onlarca kritere bağlı olarak, orta ve alt gelir seviyesinde birinci konut sahibi olacakların müracaatları, “en çok ihtiyacı” olana öncelik vererek sıralanıyor.

Yaklaşık 10 milyar dolar yatırımın 2027 yılında tamamlanması planlanıyor.

Piyasa şartlarının altına satılacak bu konutların rant projesine dönüşmemesi için, birinci 5 yıl satış pürüzü konuyor.

KONUT HAKKI MI, RANT PROJESİ Mİ?

Ülkenin konut üretme performansı, servetin gayrimenkul kesiminde toplanmasına yol açıyor.

TÜİK bilgilerine nazaran; konut inşaat ruhsatlarında özel sektörün hissesi yüzde 92.3, kamu sektörünün hissesi yüzde 6.3, kooperatiflerin hissesi ise yüzde 1.4 seviyesinde. Bu datalar Türkiye’de konut üretiminin kar emeli güden özel sektöre bırakıldığını gösteriyor.

Halkın barınma muhtaçlığının giderilebilmesi için, tüm kamunun, lokal idarelerin sorumluluk alması gerekiyor. Bu nedenle İzmir Büyükşehir Belediyesi ürettiği yerleri, bütçe takviyesiyle toplumsal konut projelerinde kullanıyor.

ÇEŞME, BORNOVA VE NARLIDERE AYAKTA!

Tugay konut krizinin kök nedenini ortaya koyuyor: Kamunun mülksüzleştirilmesi. Yani kamu yerlerinin özel dala satışı yoluyla, “rant projeleri” haline gelmesi.

İzmir Büyükşehir Belediyesi CHP Küme Lider Vekili Sayın Zafer Levent Yıldır sohbetimizde “Problemin ismi arsadır” diyerek, sorunu somutluyor.

Levent Yıldır, dar gelirlilere konut üretmek üzere Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet gösteren Toplu Konut Yönetimi (TOKİ)’nin, son 10 yılda ürettiği toplumsal konut sayısının 10 bin adette kalmasını eleştiriyor.

Son olarak 10 Mart’da İzmir’in ilçelerinden mülkiyeti TOKİ ve Hazine’ye ilişkin Çeşme, Bornova ve Narlıdere’de yüzlerce dönüm arazinin imara açılmasına reaksiyon gösteriyor.

İZMİR’İN AKADEMİK KADROSU

Belediyenin; stratejik planlarının yapılması, kentin geleceğinin bilimsel temelde inşa edilmesi; sıhhat, eğitim, besine erişim, dijitalleşme çalışmalarının optimizasyonu gayelerine hizmet eden İzmir Planlama Ajansı (İZPA)’nı da ziyaret ettim.

İZPA Genel Sekreteri Aykut Uçar ve Dr. Pınar Börü ile buluştum. İkisi de ekonomist olan Uçar ve Börü, İZPA’da akademik bir takımın kentin sosyal-ekonomik-kültürel datalarını oluşturduğunu belirtiyor.

Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Lideri da olan Dr. Tugay’ın ekibinde, halk sıhhati alanında çalışmalarıyla tanınan İBB Genel Sekreter Yardımcısı Prof.Dr. Pınar Okyay da yer alıyor.

Liyakat ve halkçı belediyecilik finansal kapasiteyi artıracak mı; değerli bir soru.

Tugay, zelzele risk bölgelerde kentsel dönüşüm yapmak için yurt dışından buldukları milyarlarca liralık kredilere Hazine’den müsaade çıkmadığını vurguluyor. Güç ancak imkansız değil!

İlginizi Çekebilir:Devlet hastanelerine turizm ayarı: Randevu çilesi daha da katmerlenecek
share Paylaş facebook pinterest whatsapp x print

Benzer İçerikler

ivedik otokaporta | © 2025 |

betkolik betcio betzula betgit tempobet sahabet betmoon starzbet tipobet Hostes Başkent Haber sahabet ömer betgar bahiscom bahiscom